Probiotic và Prebiotic là gì? Công dụng và cách dùng

Trong thời đại mà sức khỏe đường ruột được xem là “trung tâm” của hệ miễn dịch và toàn bộ cơ thể, nhiều người bắt đầu quan tâm hơn đến probiotic là gì, nó khác gì so với prebiotic và cách sử dụng ra sao để đạt hiệu quả tối ưu. Nếu bạn cũng đang tìm hiểu về probiotic và prebiotic, bài viết này sẽ giúp bạn giải đáp tất cả thắc mắc: từ định nghĩa, công dụng đến cách bổ sung chúng qua thực phẩm hoặc sản phẩm hỗ trợ.

Probiotic là gì?

Probiotic (lợi khuẩn) là những vi sinh vật sống, chủ yếu là vi khuẩn và nấm men có lợi, khi được đưa vào cơ thể với số lượng đủ sẽ mang lại nhiều lợi ích cho sức khỏe, đặc biệt là hệ tiêu hóa. Những vi khuẩn này chủ yếu thuộc nhóm Lactobacillus, Bifidobacterium, hoặc Saccharomyces (nấm men).

Bạn có thể đã nghe tới câu hỏi "probiotics là gì" trong các quảng cáo hay bài viết về sức khỏe. Đơn giản, đó là những “người bạn” giúp cân bằng hệ vi sinh đường ruột, tăng cường miễn dịch, cải thiện chức năng tiêu hóa và thậm chí còn ảnh hưởng đến tâm trạng.

Prebiotic là gì?

Khác với probiotic, prebiotic là chất xơ không tiêu hóa được, có tác dụng nuôi dưỡng các lợi khuẩn trong đường ruột. Nói cách khác, nếu probiotic là lính, thì prebiotic là lương thực giúp “lính” phát triển mạnh mẽ.

Vậy prebiotic là chất gì? Đó là các dạng carbohydrate như inulin, fructooligosaccharides (FOS), galactooligosaccharides (GOS)… thường có trong các loại rau củ quả như tỏi, hành, chuối, măng tây...

Probiotic và prebiotic là gì? Sự khác nhau và vai trò liên kết

Rất nhiều người nhầm lẫn giữa probiotic và prebiotic, hoặc sử dụng chúng không đúng cách. Tuy nhiên, chúng không đối lập mà hỗ trợ lẫn nhau để tạo nên một hệ tiêu hóa khỏe mạnh.

Vì thế, khi nói đến prebiotic và probiotic, bạn nên hiểu rằng đây là “cặp đôi hoàn hảo” – cần được bổ sung đồng thời để phát huy công dụng tối đa.

Uống probiotic có tác dụng gì?

Rất nhiều người thắc mắc uống probiotic có tác dụng gì và có nên sử dụng hàng ngày không. Dưới đây là những lợi ích đã được nghiên cứu:

• Cân bằng hệ vi sinh đường ruột
• Ngăn ngừa và hỗ trợ điều trị tiêu chảy, đặc biệt là tiêu chảy do dùng kháng sinh
• Tăng cường miễn dịch, giúp cơ thể chống lại bệnh tật
• Cải thiện hội chứng ruột kích thích (IBS)
• Hỗ trợ giảm viêm da cơ địa và dị ứng
• Tác động tích cực đến tâm trạng và trí não nhờ trục “ruột – não”

Một số nghiên cứu cũng chỉ ra rằng probiotic trong mỹ phẩm có thể giúp cải thiện tình trạng da mụn, da nhạy cảm và tăng cường hàng rào bảo vệ da.

Công dụng của probiotic và prebiotic

Công dụng probiotic

• Cải thiện tiêu hóa, giảm đầy hơi, chướng bụng
• Tăng khả năng hấp thu dưỡng chất
• Hỗ trợ giảm cholesterol và huyết áp
• Giúp kiểm soát cân nặng (nhờ điều chỉnh hệ vi sinh)

Lợi ích của prebiotic

• Nuôi dưỡng lợi khuẩn tự nhiên trong ruột
• Cải thiện nhu động ruột, chống táo bón
• Tăng sản xuất axit béo chuỗi ngắn (SCFA) – tốt cho đại tràng

Nếu bạn từng nghe đến probiotic 10 công dụng, thực tế đó là cách gọi chung cho các dòng lợi khuẩn hỗn hợp có tác động đa hệ – từ tiêu hóa, miễn dịch đến nội tiết.

Probiotic có trong thực phẩm nào? Prebiotic có trong thực phẩm nào?

Probiotic có trong thực phẩm nào?

• Sữa chua
• Kefir (sữa lên men)
• Kim chi, dưa cải muối
• Natto (đậu nành lên men của Nhật)
• Kombucha (trà lên men)

Thực phẩm chứa prebiotic

• Tỏi, hành tây, tỏi tây
• Chuối (đặc biệt là chuối xanh)
• Atiso, rau diếp xoăn
• Yến mạch, đậu lăng
• Măng tây

Việc ăn đa dạng các thực phẩm chứa prebiotic và probiotic sẽ giúp hệ tiêu hóa khỏe mạnh mà không cần dùng thêm thực phẩm chức năng.

Cách dùng probiotic và prebiotic hiệu quả

• Không dùng probiotic cùng lúc với kháng sinh: Nếu bắt buộc phải dùng, nên uống cách nhau ít nhất 2–3 tiếng.
• Sử dụng probiotic trong bữa ăn để tăng tỷ lệ sống sót của lợi khuẩn qua acid dạ dày.
• Kết hợp cùng prebiotic để tăng hiệu quả sinh học.
• Chọn sản phẩm uy tín, có chỉ rõ số lượng CFU (đơn vị vi khuẩn sống) và chủng loại lợi khuẩn.

Một số sản phẩm probiotic là gì?

• Viên uống men vi sinh
• Bột lợi khuẩn pha nước
• Sữa chua uống bổ sung men sống
• Dòng mỹ phẩm chứa probiotic như toner, serum

Một thương hiệu nổi bật được nhắc đến nhiều là BioGaia, dòng men vi sinh Thụy Điển, đặc biệt phù hợp với trẻ nhỏ và phụ nữ mang thai. Công dụng BioGaia bao gồm giảm colic (khóc dạ đề), hỗ trợ tiêu hóa và tăng cường miễn dịch cho bé.

Ai nên dùng probiotics và prebiotics?

• Người thường xuyên rối loạn tiêu hóa, đầy hơi, táo bón
• Người sau đợt điều trị bằng kháng sinh
• Trẻ em, người cao tuổi, người có hệ miễn dịch kém
• Người ăn uống thiếu chất xơ, ít rau xanh
• Ngoài ra, người có da mụn, da nhạy cảm cũng có thể sử dụng probiotic trong mỹ phẩm để cải thiện sức khỏe làn da từ bên ngoài.

Qua bài viết này, hy vọng bạn đã hiểu rõ probiotic là gì, prebiotic là gì và vì sao nên bổ sung cả hai để duy trì một hệ tiêu hóa và hệ miễn dịch khỏe mạnh. Việc kết hợp đúng cách giữa chế độ ăn giàu thực phẩm chứa prebiotic, lợi khuẩn tự nhiên, cùng các sản phẩm hỗ trợ, sẽ mang đến nhiều lợi ích toàn diện cho cơ thể. Đừng quên rằng một hệ vi sinh khỏe mạnh là nền tảng của một cơ thể khỏe mạnh!