Nước muối sinh lý súc miệng được không? Cách sử dụng

Sử dụng nước muối sinh lý súc miệng là thói quen quen thuộc của nhiều gia đình Việt, nhưng liệu bạn đã thực sự hiểu rõ nước muối sinh lý súc miệng được không hay chỉ dùng theo kinh nghiệm truyền miệng? Thực tế, đây là dung dịch "vàng" trong việc chăm sóc sức khỏe răng miệng nếu được sử dụng đúng phương pháp. Tuy nhiên, không ít người vẫn mắc sai lầm về tỷ lệ pha chế hoặc tần suất sử dụng, vô tình gây hại cho men răng và niêm mạc họng. Hãy cùng khám phá sự thật về loại nước "quốc dân" này và bỏ túi những bí quyết chăm sóc nụ cười an toàn ngay dưới đây.

Nước muối sinh lý là gì?

Trước khi đi tìm câu trả lời cho việc nước muối sinh lý súc miệng được không, chúng ta cần hiểu rõ bản chất của dung dịch này. Nước muối sinh lý (tên hóa học là Natri Clorid 0,9%) là dung dịch được pha chế với tỷ lệ cực kỳ chuẩn xác: cứ 1 lít nước cất sẽ được hòa tan với 9g muối tinh khiết.

Đây được gọi là dung dịch đẳng trương, nghĩa là nó có áp suất thẩm thấu tương đương với các dịch lỏng tự nhiên bên trong cơ thể con người như máu, nước mắt hay mồ hôi. Chính vì sự "thân thiện" và tương thích sinh học cao này mà nước muối sinh lý để súc miệng, rửa vết thương hay nhỏ mắt đều rất an toàn, không gây cảm giác xót hay kích ứng như nước muối tự pha quá mặn thông thường.

Hiện nay trên thị trường, sản phẩm này rất đa dạng về mẫu mã, từ chai lớn 500ml dùng để súc họng, rửa vết thương đến các lọ nhỏ 10ml đạt chuẩn vô trùng cao để nhỏ mắt, mũi.

Nước muối sinh lý súc miệng được không và có tốt không?

Rất nhiều độc giả gửi câu hỏi về cho chúng tôi thắc mắc rằng nước muối sinh lý có súc miệng được không? Câu trả lời khẳng định từ các chuyên gia nha khoa là: Được và cực kỳ tốt. Duy trì thói quen súc miệng bằng nước muối sinh lý mang lại nhiều lợi ích thiết thực cho khoang miệng mà đôi khi các loại nước súc miệng hóa học đắt tiền cũng không thể thay thế hoàn toàn.

Dưới đây là những lý do thuyết phục giải thích vì sao súc miệng nước muối sinh lý có tốt không:

Cân bằng độ pH trong khoang miệng

Khoang miệng của chúng ta luôn tồn tại vi khuẩn. Những vi khuẩn có hại thường phát triển mạnh mẽ trong môi trường axit (do thức ăn, đường để lại). Việc súc miệng nước muối sinh lý giúp trung hòa độ pH, kiềm hóa môi trường miệng, từ đó ức chế sự sinh sôi của vi khuẩn gây sâu răng và ngăn chặn mùi hôi miệng hiệu quả.

Làm dịu cơn đau họng và giảm viêm nướu

Khi bạn chớm bị đau họng, viêm amidan hoặc sưng nướu, súc họng bằng nước muối sinh lý là biện pháp "cứu cánh" tại chỗ tuyệt vời. Nhờ cơ chế thẩm thấu, nước muối sẽ hút bớt nước ra khỏi các mô đang bị sưng viêm, giúp giảm phù nề và làm dịu cơn đau rát nhanh chóng.

Loại bỏ mảng bám và thức ăn thừa

Dòng chảy của nước muối khi súc miệng sẽ len lỏi vào các kẽ răng, cuốn trôi thức ăn thừa mà bàn chải khó tiếp cận. Đồng thời, tính sát khuẩn nhẹ giúp làm sạch các mảng bám, trả lại hơi thở thơm mát và cảm giác sạch sẽ. Đây chính là lý do vì sao có nên súc miệng bằng nước muối sinh lý hàng ngày.

Hướng dẫn súc miệng bằng nước muối sinh lý đúng cách

Mặc dù rất lành tính, nhưng nếu không súc miệng nước muối sinh lý đúng cách, bạn có thể vô tình làm mòn men răng hoặc gây khô rát niêm mạc. Hãy tuân thủ quy trình cách sử dụng nước muối sinh lý súc miệng chuẩn y khoa dưới đây để đạt hiệu quả tối ưu:

Các bước thực hiện

Để dung dịch phát huy tác dụng tốt nhất, bạn nên thực hiện theo trình tự sau:

• Chuẩn bị: Đổ khoảng 20-30ml nước muối sinh lý súc miệng ra một chiếc cốc sạch. Tránh uống trực tiếp từ chai để đảm bảo vệ sinh cho phần dung dịch còn lại.
• Làm sạch khoang miệng: Hớp một ngụm vừa đủ, súc đều trong khoang miệng khoảng 30 giây. Đảo lưỡi và dùng lực cơ má để đẩy nước qua các kẽ răng nhằm loại bỏ thức ăn thừa và mảng bám. Nhổ bỏ nước này đi.
• Súc họng: Hớp ngụm thứ hai, ngửa cổ ra sau để súc họng bằng nước muối sinh lý. Hãy cố gắng tạo ra tiếng "khò" đều đặn để nước muối tiếp xúc sâu nhất với vùng hầu họng và amidan trong khoảng 15-20 giây. Đây là bước quan trọng để sát khuẩn vùng họng.
• Tráng miệng: Nhổ ra và súc miệng lại bằng nước lọc sạch. Bước này giúp loại bỏ hết lượng muối còn sót lại, ngăn ngừa tình trạng khô miệng và hạn chế sự ăn mòn men răng do muối.

Tần suất và thời điểm sử dụng

Bạn nên duy trì thói quen này khoảng 2-3 lần/ngày. Thời điểm vàng là sau khi đánh răng buổi sáng và tối, hoặc sau các bữa ăn chính. Không nên lạm dụng súc miệng quá nhiều lần trong ngày vì có thể làm thay đổi hệ vi sinh tự nhiên có lợi trong miệng.

Cách pha nước muối sinh lý súc miệng tại nhà đơn giản

Nếu trong trường hợp khẩn cấp hoặc muốn tiết kiệm, bạn hoàn toàn có thể tự thực hiện cách pha nước muối sinh lý để súc miệng ngay tại nhà. Tuy nhiên, điều kiện tiên quyết là phải đảm bảo đúng tỷ lệ để dung dịch không quá mặn (ưu trương) gây tổn thương tế bào, hoặc quá nhạt (nhược trương) không có tác dụng sát khuẩn.

Công thức và tỷ lệ vàng

Cách làm nước muối sinh lý súc miệng chuẩn nhất là tuân theo tỷ lệ 0,9%:

• Chuẩn bị: 1 lít nước đun sôi để nguội và 9g muối tinh khiết (nên dùng cân tiểu ly để cân chính xác, sử dụng muối biển hoặc muối ăn sạch, không lẫn tạp chất).
• Thực hiện: Hòa tan hoàn toàn 9g muối vào 1 lít nước đã chuẩn bị. Sau đó, lọc dung dịch qua khăn xô sạch hoặc giấy lọc để loại bỏ cặn bẩn nếu có. Đựng trong chai thủy tinh sạch có nắp đậy.

Những lưu ý quan trọng khi tự pha chế

Trong cách pha nước muối sinh lý súc miệng, yếu tố vệ sinh là quan trọng nhất. Dụng cụ pha chế và chai đựng phải được tiệt trùng kỹ. Nếu pha quá mặn, niêm mạc miệng mỏng manh sẽ bị tổn thương, gây cảm giác nóng rát, thậm chí loét miệng. Ngược lại, nếu pha quá nhạt, hiệu quả làm sạch sẽ không cao. Vì vậy, để đảm bảo an toàn và tiện lợi nhất, các bác sĩ vẫn khuyên người dùng nên mua nước muối sinh lý súc miệng loại nào tốt đã được pha sẵn và đóng chai vô trùng tại nhà máy dược phẩm.

Đối tượng sử dụng nước muối sinh lý: Lưu ý cho mẹ và bé

Nước muối sinh lý là sản phẩm quốc dân vì nó phù hợp với mọi đối tượng, từ trẻ sơ sinh đến người cao tuổi, kể cả những người có cơ địa nhạy cảm nhất.

Nước muối sinh lý súc miệng cho bé

Trẻ em với hệ miễn dịch chưa hoàn thiện thường hay gặp các vấn đề về hô hấp và răng miệng. Sử dụng nước muối sinh lý súc miệng cho bé là cách phòng ngừa sâu răng, viêm họng và các bệnh đường hô hấp trên cực kỳ hiệu quả.

Lưu ý: Với trẻ nhỏ chưa biết kỹ năng súc miệng và nhổ ra, cha mẹ tuyệt đối không nên ép buộc để tránh bé nuốt phải quá nhiều nước muối gây nôn trớ. Hãy hướng dẫn bé tập từ từ hoặc dùng gạc rơ lưỡi tẩm nước muối để vệ sinh nướu và răng cho bé.

Bà bầu súc miệng bằng nước muối sinh lý

Phụ nữ mang thai thường bị thay đổi nội tiết tố mạnh mẽ, dẫn đến tình trạng viêm lợi thai kỳ, chảy máu chân răng rất phổ biến. Việc bà bầu súc miệng bằng nước muối sinh lý là giải pháp an toàn tuyệt đối, giúp giảm viêm, cầm máu và giữ vệ sinh răng miệng mà không cần dùng đến thuốc kháng sinh hay hóa chất, đảm bảo không ảnh hưởng đến sự phát triển của thai nhi.

Phân biệt nước muối súc miệng và rửa mũi

Một sai lầm tai hại mà rất nhiều người mắc phải là dùng chung một chai nước muối lớn để vừa súc miệng vừa rửa mũi. Bạn cần phân biệt rõ:

• Dùng để súc miệng: Có thể dùng loại chai lớn 500ml (trên nhãn thường ghi dùng ngoài, súc miệng, rửa vết thương).
• Súc mũi bằng nước muối sinh lý: Nên dùng loại chuyên dụng cho mắt, mũi (thường là lọ nhỏ 10ml hoặc chai truyền dịch vô khuẩn) hoặc các bộ rửa mũi chuyên biệt đi kèm gói muối chuẩn. Niêm mạc mũi nhạy cảm hơn niêm mạc miệng rất nhiều và thông trực tiếp với các xoang.

Tuyệt đối không dùng nước muối tự pha tại nhà bằng muối ăn (I-ốt) hoặc nước chưa qua xử lý kỹ để rửa mũi vì có thể đưa vi khuẩn, nấm mốc vào sâu trong xoang, gây viêm xoang nặng hơn.

Thực tế, nhiều người tìm kiếm từ khóa nước muối sinh lý suc mieng (không dấu) trên internet thường nhầm lẫn công dụng của hai loại này. Hãy nhớ nguyên tắc: Nước nhỏ mắt/mũi có thể dùng để súc miệng, nhưng nước súc miệng chai lớn tuyệt đối không dùng để nhỏ mắt hay rửa mũi.

Giá nước muối sinh lý súc miệng và loại nào tốt?

Hiện nay, giá nước muối sinh lý súc miệng rất bình dân, chỉ dao động từ 10.000đ - 20.000đ cho một chai lớn 500ml. Bạn có thể dễ dàng tìm mua tại bất kỳ hiệu thuốc tây hay siêu thị nào trên toàn quốc.

Về thắc mắc nước muối sinh lý súc miệng loại nào tốt, bạn nên ưu tiên chọn sản phẩm từ các thương hiệu dược phẩm uy tín trong nước (như Vĩnh Phúc, Traphaco, Pharmacity...). Hãy kiểm tra kỹ hạn sử dụng, tem niêm phong và độ trong suốt của dung dịch. Nếu thấy có cặn lơ lửng hoặc vẩn đục, tuyệt đối không sử dụng. Ngoài ra, để tăng trải nghiệm người dùng, trên thị trường hiện nay cũng có các loại nước súc miệng muối sinh lý kết hợp thêm hương bạc hà, lô hội hoặc công nghệ nano bạc để tăng hiệu quả diệt khuẩn và mang lại hơi thở thơm mát hơn.

FAQ – Câu hỏi thường gặp về súc miệng nước muối sinh lý

Dưới đây là phần giải đáp chi tiết cho những thắc mắc phổ biến nhất của người dùng liên quan đến cách súc miệng bằng nước muối sinh lý:

Nuốt nước muối sinh lý có sao không?

Nếu bạn lỡ nuốt một lượng nhỏ nước muối sinh lý súc miệng trong quá trình vệ sinh, đừng quá lo lắng vì nồng độ muối 0,9% là an toàn với cơ thể. Tuy nhiên, bạn không nên chủ động uống hoặc nuốt thường xuyên. Lượng muối thừa đưa vào cơ thể có thể gây áp lực cho thận, dạ dày và làm tăng nguy cơ giữ nước, đặc biệt không tốt cho người bị cao huyết áp hay bệnh thận.

Súc miệng nước muối trước hay sau khi đánh răng?

Theo quy trình súc miệng bằng nước muối sinh lý đúng cách, bạn nên thực hiện việc này sau khi đã đánh răng sạch sẽ. Nước muối sẽ đóng vai trò là bước làm sạch cuối cùng, len lỏi vào các kẽ răng để cuốn trôi mảng bám mà bàn chải bỏ sót, đồng thời sát khuẩn toàn bộ khoang miệng, giúp bảo vệ răng suốt đêm dài hoặc khởi đầu ngày mới tươi mát.

Có nên dùng nước muối tự pha thay thế hoàn toàn nước muối chai?

Bạn có thể dùng nếu đảm bảo pha đúng tỷ lệ và vệ sinh. Tuy nhiên, các bác sĩ nha khoa vẫn khuyến khích sử dụng nước muối sinh lý đóng chai sẵn. Lý do là việc tự kiểm soát nồng độ muối và độ vô khuẩn của nguồn nước tại nhà rất khó chuẩn xác 100%. Nước muối quá mặn (ưu trương) là nguyên nhân hàng đầu gây teo niêm mạc và loét miệng ở những người tự pha chế theo cảm tính (như nếm thử).

Bọc răng sứ có dùng nước muối sinh lý được không?

Hoàn toàn được và rất nên dùng. Nước muối sinh lý giúp làm sạch kẽ răng sứ và đường viền nướu một cách nhẹ nhàng, ngăn ngừa tình trạng hôi miệng, viêm nướu và tụt lợi thường gặp sau khi làm răng thẩm mỹ. Tính sát khuẩn của nước muối giúp bảo vệ tuổi thọ của răng sứ tốt hơn.

Qua bài viết trên, hy vọng bạn đã tìm thấy câu trả lời thỏa đáng cho việc nước muối sinh lý súc miệng được không cũng như nắm vững các bước thực hiện an toàn, hiệu quả tại nhà. Đây quả thực là phương pháp chăm sóc răng miệng "ngon - bổ - rẻ" nhưng mang lại giá trị phòng bệnh tuyệt vời cho cả gia đình. Đừng quên duy trì thói quen này hàng ngày để bảo vệ nụ cười của bạn luôn rạng rỡ nhé!