Dầu lạc có rán được không? Dầu đậu phộng tự ép có tốt không

Dầu lạc (hay dầu đậu phộng) là loại dầu ăn truyền thống và phổ biến trong căn bếp Việt Nam, được ưa chuộng nhờ hương thơm đặc trưng và khả năng chịu nhiệt cao. Với nhiều gia đình, việc tự tay ép dầu đậu phộng tại nhà là cách để đảm bảo chất lượng dầu đậu phộng nguyên chất. Tuy nhiên, nhiều người vẫn băn khoăn liệu dầu lạc có rán được không ở nhiệt độ cao mà không bị biến chất không? Cùng Huyền Phi tìm hiểu chi tiết về dầu đậu phộng ngay trong bài viết sau đây nhé.

Dầu Lạc là gì? Giá dầu lạc bao nhiêu?

Dầu lạc là gì?

Dầu lạc (tiếng Anh là Peanut Oil) hay còn gọi là dầu đậu phộng hoặc dầu phộng là dầu thực vật được chiết xuất từ hạt đậu phộng. Đây là loại dầu có lịch sử sử dụng lâu đời và rất phổ biến ở nhiều nước châu Á.

Dầu đậu phộng nguyên chất được biết đến với hương thơm đậm đà của đậu phộng rang, màu vàng nhạt, và đặc biệt là khả năng chịu nhiệt cực kỳ tốt.

• Dầu đậu phộng tinh luyện: Là loại dầu ăn đậu phộng được sử dụng phổ biến nhất, gần như không mùi, có điểm khói cao.
• Dầu lạc ép lạnh: Là loại dầu lạc nguyên chất nhất, giữ được hương vị tự nhiên và hàm lượng chất chống oxy hóa cao.

Giá dầu lạc bao nhiêu?

Giá dầu lạc có sự khác biệt lớn tùy thuộc vào phương pháp chiết xuất, thương hiệu và dung tích:

• Dầu lạc tinh luyện thương hiệu: Thường có giá phải chăng, khoảng 50.000 - 70.000 VNĐ cho chai 1 Lít.
• Giá dầu lạc nguyên chất/tự ép thủ công: thường cao hơn do quy trình sản xuất thủ công phức tạp, dao động khoảng 80.000 - 120.000 VNĐ cho 1 lít.

Thành phần của dầu lạc

Thành phần của dầu lạc được đánh giá cao nhờ sự cân bằng giữa các loại axit béo không bão hòa, cụ thể như:

• Chất béo không bão hòa đơn (Omega-9): Omega-9 chiếm khoảng 40% - 60% tỉ lệ các chất dinh dưỡng, chủ yếu là Axit Oleic, có công dụng giúp giảm cholesterol LDL (xấu) và hỗ trợ nâng cao sức khỏe tim mạch.
• Chất béo không bão hòa đa (Omega-6): Omega-6 chiếm khoảng 20% - 40% hàm lượng dinh dưỡng, chủ yếu là Axit Linoleic. Đây là Axit béo thiết yếu cần thiết cho chức năng não bộ và tăng trưởng.
• Vitamin và chất chống oxy hóa: Dầu lạc là nguồn cung cấp Vitamin E dồi dào, một chất chống oxy hóa mạnh, giúp bảo vệ tế bào khỏi tác hại của gốc tự do.
• Phytosterols: Giúp ngăn chặn sự hấp thu cholesterol trong ruột.

Tác dụng và tác hại của dầu lạc

Vậy dầu lạc có tốt không mà được sử dụng phổ biến như vậy? Câu trả lời là có. Dầu đậu phộng mang lại nhiều lợi ích cho sức khoẻ nhờ thành phần chứa nhiều chất dinh dưỡng. Tuy nhiên, sử dụng dầu lạc ko đúng cách hoặc quá liều lượng cũng gây ra nhiều tác dụng phụ.

Tác dụng của dầu lạc

• Bảo vệ sức khỏe tim mạch: Ăn dầu đậu phộng có tốt không cho tim? Rất tốt, nhờ tỷ lệ cao Omega-9 và Vitamin E, giúp kiểm soát cholesterol và giảm nguy cơ mắc bệnh tim.
• Nguồn Vitamin E chống lão hóa: Tác dụng của dầu lạc nguyên chất là cung cấp Vitamin E, hỗ trợ củng cố hệ miễn dịch và bảo vệ da khỏi stress oxy hóa.
• Dưỡng ẩm và làm đẹp da: Dầu đậu phộng nguyên chất có thể được dùng để dưỡng ẩm da, giúp da mềm mại, đặc biệt khi dùng làm dầu mát-xa.
• Hỗ trợ tiêu hóa: Sử dụng lượng dầu lạc vừa phải có thể kích thích tiết mật, hỗ trợ quá trình tiêu hóa diễn ra thuận lợi hơn.

Tác hại của dầu lạc khi sử dụng không đúng

• Dị ứng đậu phộng: Những người bị dị ứng với đậu phộng tuyệt đối không được sử dụng dầu lạc. Tuy nhiên, dầu lạc tinh luyện thường an toàn hơn vì protein gây dị ứng đã được loại bỏ.
• Rủi ro Omega-6 dư thừa: Mặc dù Omega-6 là cần thiết, nhưng tiêu thụ quá nhiều dầu phộng mà không cân bằng Omega-3 có thể dẫn đến mất cân bằng chất béo, có khả năng thúc đẩy tình trạng viêm mãn tính.
• Nguy cơ nấm Aflatoxin: Đối với dầu phộng ép nguyên chất thủ công có nguy cơ nhiễm nấm Aflatoxin, là một loại độc tố gây ung thư, nếu sử dụng đậu phộng mốc hoặc bảo quản không đúng cách. Đây là rủi ro cần cân nhắc khi tự ép dầu đậu phộng.

Cách sử dụng dầu lạc hiệu quả

Dầu lạc có rán được không?

Câu trả lời là CÓ! Dầu lạc được ưa chuộng cho các món chiên rán, đặc biệt là chiên ngập dầu (deep frying). Dầu lạc có điểm khói rất cao (khoảng 232oC hay 450oF) đối với cả loại dầu tinh luyện và dầu lạc ép nguyên chất. Điều này giúp dầu ít bị phân hủy và biến chất thành các hợp chất có hại khi nấu ở nhiệt độ cao.

Cách sử dụng phổ biến

• Chiên ngập dầu: Lý tưởng để chiên khoai tây, gà, cá, vì dầu lạc không truyền mùi vị quá mạnh vào thực phẩm.
• Xào nấu nhiệt cao: Dùng để xào, đảo nhanh các món ăn châu Á.
• Làm sốt và trộn salad: Nên dùng dầu phộng ép lạnh cho các món ăn nguội để tận hưởng hương vị đặc trưng và tối ưu hóa công dụng của dầu lạc.

 💡 Xem thêm: Dầu đậu nành có tốt không? Ăn dầu đậu nành có béo không?

Cách làm dầu đậu phộng tại nhà

Cách ép dầu đậu phộng

Cách ép dầu đậu phộng thủ công tại nhà thường trải qua các bước sau:

1. Sơ chế: Đậu phộng được chọn lọc kỹ loại hạt lạc tròn, nảy; loại bỏ hạt mốc, lép, rửa sạch và phơi nắng đủ.
2. Rang chín: Đậu phộng được rang chín tới để dậy mùi thơm và tách dầu dễ dàng hơn. Nên rang ở nhiệt độ khoảng 160-180°C trong 15-20 phút. Không nên rang ở nhiệt độ quá cao hoặc thời gian quá lâu, dầu có thể bị khét và mất đi các dưỡng chất quan trọng.
3. Bỏ vỏ lụa: Dùng tay xoa mạnh để lớp vỏ lụa của đậu phộng bong hết ra trước khi ép dầu để đảm bảo dầu sạch, không bị đục và thơm ngon hơn
4. Xay/Giã tay: Xay lạc bằng cối say hoặc có thể dùng cối để giã bằng tay. Giã đều tay đến khi lạc nhuyễn lại.
5. Ép dầu: Sử dụng 1 miếng vải gạc xô lớn và cho tất cả phần lạc vừa xay/giã vào trong bọc kín. Sau đó lấy vật nặng đè lên để dầu bên trong chảy ra từ từ. Dùng xô hoặc nồi để hứng phần dầu thành phẩm.
6. Thu thành phẩm: Thu dầu và bỏ vào hũ bảo quản. Dầu tự ép có thời gian sử dụng từ 3 - 6 tháng.

1 Kg lạc thu được bao nhiêu lít dầu?

Thông thường, 1kg lạc tươi ngon sẽ ép được khoảng 0,4 lít dầu thành phẩm. Tuy nhiên, con số này có thể thay đổi tuỳ thuộc vào chất lượng lạc, phương phép ép và kỹ thuật áp dụng. Lạc càng tươi ngon, phơi đủ nắng, được rang vừa tới và ép đúng kỹ thuật sẽ cho ra lượng dầu thành phẩm lớn.

Dầu đậu phộng tự ép có tốt không?

Dầu đậu phộng tự ép có tốt không? CÓ, nếu bạn đảm bảo nguồn nguyên liệu sạch và quy trình vệ sinh nghiêm ngặt.

• Ưu điểm: Dầu đậu phộng nguyên chất có tốt không? Rất tốt, vì nó giữ được trọn vẹn hương thơm, Vitamin E và các chất chống oxy hóa.
• Nhược điểm: Dầu tự ép dễ bị nhiễm nấm Aflatoxin nếu đậu phộng ban đầu bị mốc. Dầu tự ép cũng dễ bị oxy hóa và nhanh hỏng hơn dầu công nghiệp do thiếu chất bảo quản và chất ổn định.

Nếu không thể tự ép dầu phộng ép nguyên chất tại nhà, hãy chọn mua tại các cơ sở ép dầu đậu phộng uy tín, có chứng nhận kiểm định chất lượng, hoặc đảm bảo đậu phộng nhà làm sạch 100%.

Dầu lạc là một lựa chọn chất béo lành mạnh, ổn định nhiệt và giàu Vitamin E. Dầu lạc có tốt không đã được khẳng định qua lịch sử sử dụng lâu dài và thành phần dinh dưỡng cân bằng. Tuy nhiên, việc lựa chọn giữa dầu đậu phộng tự ép có tốt không hay dầu tinh luyện phụ thuộc vào ưu tiên cá nhân về hương vị và sự an toàn. Hãy sử dụng loại dầu này một cách đa dạng và cân bằng để tối ưu hóa lợi ích cho sức khỏe.